Τα άτομα με ειδικές ανάγκες

    Είναι σίγουρο ότι στις μέρες μας όλοι οι ενήλικες αλλά και τα παιδιά που πηγαίνουν σχολείο, έχουν ακούσει τον όρο άτομα/παιδιά «με ειδικές ανάγκες» και πολλοί έχουν βρεθεί να αλληλεπιδρούν με αυτά. Είναι, επίσης, σίγουρο ότι πολλοί αν τους ζητηθεί να περιγράψουν τι είναι τα παιδιά «με ειδικές ανάγκες», θα δώσουν μια λανθασμένη ερμηνεία. Ο λόγος που συχνά συμβαίνει αυτό είναι γιατί οι ειδικές ανάγκες τείνουν να σχετίζονται με κάθε μορφής αναπηρία που είναι ορατή. Για παράδειγμα ένα παιδί σε καροτσάκι ή ένα παιδί που έχει κάποιας μορφής σπαστικότητα, αναγνωρίζεται από τους συνομήλικους του πιο «εύκολα» σε σχέση με ένα παιδί που αντιμετωπίζει κάποια άλλη δυσκολία η οποία δεν είναι άμεσα ορατή. Τι θα ωφελούσε ένας ξεκάθαρος διαχωρισμός του όρου; Κάθε έννοια που περιγράφεται αναλυτικά και δεν αφήνει «κρυφά» σημεία, συντελεί στην κατανόηση, την αποδοχή και περαιτέρω στην ευαισθητοποίηση του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, προς τα άτομα που χρήζουν βοήθειας.

     Ένας από τους πιο πρόσφατους ορισμούς που  δίνεται για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, είναι αυτός που εμπεριέχεται στο άρθρο 3 του Ν. 3699/2008 και σχετίζεται με χώρο της εκπαίδευσης:

1. Μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες θεωρούνται όσοι για ολόκληρη ή ορισμένη περίοδο της σχολικής τους ζωής εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες μάθησης εξαιτίας αισθητηριακών, νοητικών, γνωστικών, αναπτυξιακών προβλημάτων, ψυχικών και νευροψυχικών διαταραχών οι οποίες, σύμφωνα με τη διεπιστημονική αξιολόγηση, επηρεάζουν τη διαδικασία της σχολικής προσαρμογής και μάθησης. Στους μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες συγκαταλέγονται ιδίως όσοι παρουσιάζουν νοητική αναπηρία, αισθητηριακές αναπηρίες όρασης (τυφλοί, αμβλύωπες με χαμηλή όραση), αισθητηριακές αναπηρίες ακοής (κωφοί, βαρήκοοι), κινητικές αναπηρίες, χρόνια μη ιάσιμα νοσήματα, διαταραχές ομιλίας-λόγου, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (φάσμα αυτισμού), ψυχικές διαταραχές και πολλαπλές αναπηρίες. Στην κατηγορία μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες δεν εμπίπτουν οι μαθητές με χαμηλή σχολική επίδοση που συνδέεται αιτιωδώς με εξωγενείς παράγοντες, όπως γλωσσικές ή πολιτισμικές ιδιαιτερότητες.

2. Οι μαθητές με σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες, παραβατική συμπεριφορά λόγω κακοποίησης, γονεϊκής παραμέλησης και εγκατάλειψης ή λόγω ενδοοικογενειακής βίας, ανήκουν στα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

3. Μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι και οι μαθητές που έχουν μία ή περισσότερες νοητικές ικανότητες και ταλέντα ανεπτυγμένα σε βαθμό που υπερβαίνει κατά πολύ τα προσδοκώμενα για την ηλικιακή τους ομάδα.

    Όλα όσα αναφέρονται παραπάνω επικεντρώνονται κυρίως στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα παιδιά. Υπάρχουν, όμως, και αμέτρητες δυνατότητες οι οποίες πολλές φορές δε γίνονται αντιληπτές και χρειάζεται να αναδειχθούν μέσα από ερεθίσματα που καλείται να δώσει το κοινωνικό και το σχολικό περιβάλλον. Όταν αυτά τα ερεθίσματα έχουν ποιότητα, διάρκεια και παρέχονται συνειδητά τις περισσότερες φορές οι επιδράσεις που έχουν στα παιδιά με ειδικές ανάγκες είναι άμεσα αναγνωρίσιμες. Η βελτίωση που εμφανίζουν σχετίζεται με όλους τους τομείς ανάπτυξης: γνωστικό, συναισθηματικό, μαθησιακό, συμπεριφορικό. Η επιβράβευση και η αναγνώριση της προσπάθειας τους, από τους ενήλικες και τους συνομηλίκους, βοηθά στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και στην ανάπτυξη κινήτρων για περαιτέρω προσπάθεια.

    Τα άτομα με ειδικές ανάγκες καταφέρνουν να αλληλεπιδράσουν δημιουργικά με τους συνομηλίκους τους, αναπτύσσουν φιλικές σχέσεις, διατηρούν τα κοινωνικά πρότυπα ευγένειας με τους ενήλικες, είναι καλοί μαθητές και μερικοί από αυτούς «ξεχωρίζουν» ως θετικά πρότυπα μες στα σχολεία γενικής εκπαίδευσης. Πολλά από τα παιδιά με ειδικές ανάγκες έχουν ιδιαίτερη κλίση σε ό,τι αφορά τον καλλιτεχνικό τομέα π.χ. ζωγραφική, χορό, τραγούδι ή επιδίδονται σε αθλήματα επιτυγχάνοντας διακρίσεις που τιμούν τη χώρα μας. Μερικοί από αυτούς καταφέρνουν ως ενήλικες να βρουν εργασία και να ζήσουν αυτόνομα.

    Είναι λοιπόν αντιληπτό ότι η αναπηρία ή οι ειδικές ανάγκες δεν πρέπει να ταυτίζονται με την «αδυναμία» ή την «ανικανότητα» αρκεί το εκπαιδευτικό και το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ανήκουν να μην είναι το ίδιο αδύναμο ή ανίκανο και να μπορεί να αντιμετωπίσει τα άτομα με ειδικές ανάγκες ισότιμα με τους υπόλοιπους ανθρώπους που ανήκουν σε αυτό.

Μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις, για αυτό δείτε μερικά παραδείγματα:

                         Δέσποινα Αυγερινού-Pietrzyk

                          Ειδική Παιδαγωγός

                            Μεταπτυχιακό Ειδικής Αγωγής

                             despina.avgerinou@gmail.com

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s