Διάσπαση Προσοχής και Υπερκινητικότητα

      Ένα από τα συνηθέστερα προβλήματα  με το οποίο γονείς και εκπαιδευτικοί ερχόμαστε αντιμέτωποι, είναι η δυσκολία στη συγκέντρωση της προσοχής των παιδιών. Αρκετοί γονείς παρόλο που συνειδητοποιούν τις δυσκολίες στη συνεργασία τους με το παιδί για να κάνει τα μαθήματα του δικαιολογούν την κατάσταση με δηλώσεις  όπως: «Θα μεγαλώσει και θα του περάσει» ή «είναι τεμπέλης για αυτό δε συγκεντρώνεται». Στην πραγματικότητα η διάσπαση προσοχής δεν είναι ιδιοσυγκρασιακό χαρακτηριστικό που θα βελτιωθεί απλά με τη βιολογική ωρίμανση του παιδιού. Είναι δυσλειτουργία μεγάλης σημαντικότητας που εξακολουθεί να συνοδεύει το παιδί καθώς μεγαλώνει και αν δεν αντιμετωπιστεί πρώιμα μπορεί να επηρεάσει τη γενικότερη λειτουργικότητα του ατόμου. Αν και το μεγαλύτερο ποσοστό παιδιών που παραπέμπονται με συμπτώματα διάσπασης της προσοχής ανήκει στην πρώτη σχολική ηλικία, ένα μεγάλο ποσοστό παραμένει αδιάγνωστο και χωρίς βοήθεια μέχρι και την ενηλικίωση.

      Η διαταραχή  ή διάσπαση ελλειμματικής προσοχής συναντάται με τη συντομογραφία “ΔΕΠ-Υ”, όπου το γράμμα “Υ” αντιστοιχεί στη λέξη Υπερκινητικότητα. Η ΔΕΠ-Υ αναφέρεται σε παιδιά και ενήλικες που αντιμετωπίζουν σοβαρές συμπεριφορικές και γνωστικές δυσκολίες σε σημαντικούς τομείς της ζωής τους, όπως στις διαπροσωπικές σχέσεις, στο σχολείο, στην εργασία και στην οικογένεια, εξαιτίας υπερβολικής κινητικής δραστηριότητας και προβλημάτων στον έλεγχο της προσοχής και των παρορμήσεων.

    Κάτι πολύ σημαντικό: Η ΔΕΠ-Υ δεν σχετίζεται με νοητικά προβλήματα. Αντιθέτως, τα περισσότερα παιδιά με διαγνωσμένες δυσκολίες βρίσκονται με δείκτη νοημοσύνης άνω του μέσου όρου. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ είναι ο αποκλεισμός ακουολογικών προβλημάτων, νοητικής καθυστέρησης και οποιουδήποτε αλλού συνδρόμου.  Τα αγόρια εμφανίζουν ΔΕΠ-Υ σε μεγαλύτερη συχνότητα σε σχέση με τα κορίτσια. Η αντιστοιχία κυμαίνεται από 4:1 έως 9:1.

    Τα συμπτώματα που παρουσιάζει το κάθε άτομο ποικίλουν ανάλογα και με τον τύπο διάσπασης που έχει. Οι δυσκολίες μπορεί να διακρίνονται σε τρεις τύπους:

  • Ο απρόσεκτος τύπος
  • Ο υπερκινητικός/παρορμητικός τύπος
  • Ο τύπος που συνδυάζει τα δύο παραπάνω

Συμπτώματα που παρατηρούνται στο σπίτι:

  • Το δωμάτιο του παιδιού είναι μονίμως, ακατάστατο
  • Δε γνωρίζει/δε θυμάται που βρίσκονται τα προσωπικά του αντικείμενα
  • Παίζει με τα παιχνίδια του, χωρίς διάρκεια
  • Αλλάζει συνεχώς δραστηριότητες χωρίς να τις τελειώνει
  • Βρίσκει συνέχεια προφάσεις για να μην ξεκινήσει τα μαθήματα του
  • Δε γνωρίζει τι έχει να διαβάσει σε κάθε μάθημα
  • Όταν ξεκινάει τη μελέτη ενός μαθήματος συχνά, δεν ολοκληρώνει και θέλει να περάσει στο επόμενο μάθημα.
  • Χάνει, συνέχεια, αντικείμενα και καταναλώνει πολύ χρόνο μέχρι να τα βρει
  • Διακόπτει τη μελέτη και πειράζει ό,τι αντικείμενο βρίσκεται κοντά του ή διακόπτει τη μελέτη για να πει κάτι άσχετο
  • Δυσκολεύεται ιδιαίτερα με τα μαθήματα που απαιτούν απομνημόνευση
  • Παρατηρούνται διαταραχές στον ύπνο. Κοιμούνται με διαλείμματα και είναι ανήσυχα

Συμπτώματα που παρατηρούνται στο σχολείο: 

  • Έρχεται απροετοίμαστος-η στο σχολείο. Μοιάζει σαν να μην έχει κάνει τις εργασίες, δεν έχει διαβάσει το μάθημα ή/και δεν έχει φέρει τα βιβλία του
  • Αδυνατεί ή αποτυγχάνει να κρατήσει σημειώσεις για τα καθήκοντα του
  • Στις ασκήσεις εξαντλεί το χρόνο, χωρίς αποτέλεσμα (γράφει τα μισά, ή γράφει λίγα από όλα, ή γράφει άσχετα με την άσκηση)
  • Έχει μεγάλη δυσκολία με το «σκέφτομαι και γράφω»
  • Χάνει, συνέχεια, το μολύβι, τη σβήστρα και καταναλώνει πολύ χρόνο μέχρι να τα βρει
  • Δεν επικεντρώνεται σε λεπτομέρειες όσων αφορά στην παρατήρηση (ακουστική και οπτική)
  • Ορισμένες φορές μοιάζει σαν να μην ακούει όταν του απευθύνεται ο λόγος
  • Αλλάζει αντικείμενα ενασχόλησης σε σύντομο χρονικό διάστημα
  • Δε μπορεί να ακολουθήσει οδηγίες, μοιάζει να μην τις θυμάται
  • Δε μπορεί να γενικεύσει κανόνες είτε γνωστικούς είτε κοινωνικούς κανόνες/συμπεριφοράς

 Όταν η διάσπαση προσοχής συνοδεύεται με υπερκινητικότητα:

  • Δε μπορεί να καθίσει στη θέση του
  • Σηκώνεται και περιφέρεται στην τάξη με ή χωρίς δικαιολογία
  • Κλωτσάει τα πόδια του κάτω από το θρανίο
  • Σκαρφαλώνει σε επικίνδυνα σημεία, είναι απρόσεχτος και φαίνεται να μην αντιλαμβάνεται τους κινδύνους

 Όταν η διάσπαση προσοχής συνδυάζεται με παρορμητικότητα:

  • Αδυνατεί να περιμένει τη σειρά του.
  • Διακόπτει τη συζήτηση για να πει τη γνώμη του
  • Απαντά σε ερωτήσεις χωρίς να του δοθεί ο λόγος
  • Παίρνει βιαστικές πρωτοβουλίες

 Ως αποτέλεσμα των παραπάνω δυσκολιών, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ είναι πιθανό να εμφανίσουν:

  •  Αγχώδεις διαταραχές
  • Μαθησιακές δυσκολίες
  • Εκρήξεις θυμού και επιθετικότητα προς τρίτους
  • Ισχυρογνωμοσύνη
  • Έντονη απαιτητικότητα
  • Ευμετάβλητο συναίσθημα
  • Χαμηλή αυτοπεποίθηση

 Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να μειώνονται ή να απουσιάζουν όταν:

  • Το παιδί βρίσκεται σε συνθήκες αυστηρής οριοθέτησης
  • Το περιβάλλον είναι διαμορφωμένο έτσι ώστε να περιορίζονται τα εξωτερικά   ερεθίσματα
  • Ασχολείται με δραστηριότητα που τον ενδιαφέρει
  • Υπάρχει διδασκαλία ή αλληλεπίδραση ένας προς ένας (δηλαδή ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ και ένας ενήλικας)

Αντιθέτως τα συμπτώματα γίνονται έντονα όταν:

  • Δεν γίνεται προσπάθεια οριοθέτησης
  • Υπάρχει χαοτικό περιβάλλον με πληθώρα ερεθισμάτων
  • Υπάρχει αδράνεια, το παιδί βαριέται
  • Το παιδί βρίσκεται σε κάποια ομάδα

     Αν τα περισσότερα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά είναι χαρακτηριστικά και του δικού σας παιδιού, απευθυνθείτε σε κάποια δημόσια υπηρεσία προκειμένου να διερευνηθούν. Μη θεωρείτε τον εαυτό σας ή το παιδί σας ένοχο. Θυμηθείτε: Η καλύτερη βοήθεια είναι η αναγνώριση και η αποδοχή του προβλήματος.

Δέσποινα Αυγερινού-Pietrzyk

Ειδική Παιδαγωγός

Μεταπτυχιακό Ειδικής Αγωγής

επικοινωνία: despina.avgerinou@gmail.com

Δείτε και άλλα σχετικά άρθρα:         

   https://thelonaginosuperman.wordpress.com/2012/05/27

Τι λένε οι γονείς για τα παιδιά με ΔΕΠΥ

https://thelonaginosuperman.wordpress.com/2012/09/25

12 πράγματα που οι έφηβοι με ΔΕΠ-Υ θα ήθελα να ξέρουν οι δάσκαλοι τους

https://thelonaginosuperman.wordpress.com/2012/09/24/

 

 

Advertisements

3 thoughts on “Διάσπαση Προσοχής και Υπερκινητικότητα

  1. Ευχαριστώ για την επισκεψιμότητα των άρθρων μου και του ιστολογίου μου γενικότερα. Μη διστάζετε να αφήνετε σχόλια για ό,τι αφορά το περιεχόμενο του κάθε άρθρου ή ακόμη και προβληματισμούς σχετικά με τα παιδιά σας. Τα θέματα γύρω από τους μηχανισμούς της μάθησης αφορούν όλους τους γονείς ακόμη και εάν το παιδί τους δεν έχει διαγνωσμένες δυσκολίες μάθησης. Το επόμενο άρθρο θα αφορά τεχνικές για τη βελτίωση της συνεργασίας με το παιδί στο σχολείο και στο σπίτι. Οι τεχνικές που θα αναφερθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους τους γονείς ή εκπαιδευτικούς με στόχο την ποιοτική απόδοση της μελέτης.
    Για αυτό, αν θέλετε να ενημερώνεστε άμεσα και προσωπικά, πατήστε το κουμπί «follow» δεξιά στην αρχική σελίδα. Θα λαμβάνετε e-mail για κάθε καινούριο δημοσίευμα.
    Για οποιαδήποτε απορία μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μου και στο προσωπικό μου e-mail:despina.avgerinou@gmail.com
    Δέσποινα Αυγερινού-Pietrzyk
    Ειδική Παιδαγωγός

    Μου αρέσει!

  2. Τι γίνεται όμως όταν μια ΔΕΠΥ ακραίας μορφής συνοδεύεται από Γλωσσική Διαταραχή ; Πώς μπορείς να «ηρεμήσεις » το παιδί αυτό και να το πείσεις ότι όλα τα πράγματα δεν είναι παιχνίδι . Το να χτυπάει τους συμμαθητές του είναι κακό , το να σκαρφαλώνει στο γείσο του παραθύρου είναι επικίνδυνο και πολλά άλλα .

    Μου αρέσει!

    • Σας ευχαριστώ για την ωραία ερώτηση. Το πιο δημιουργικό κομμάτι του ιστολογίου, θεωρώ ότι είναι αυτό: Όταν προκύπτουν προβληματισμοί που μας βάζουν σε διάλογο!
      Στην περίπτωση που αναφέρετε, το πιο πιθανό είναι η ΔΕΠΥ να εμφανίζεται ως επακόλουθο της γλωσσικής διαταραχής και όχι ως κυρίαρχος παράγοντας. Εάν η γλωσσική διαταραχή μάλιστα είναι τέτοιας μορφής που περιορίζει το παιδί στην έκφραση των επιθυμιών, των συναισθημάτων ή/και των σκέψεων οι συμπεριφορές όπως διάσπαση προσοχής, υπερκινητικότητα και επιθετικότητα προκύπτουν από τη γλωσσική διαταραχή. Σημαντικό ρόλο παίζει το πώς το περιβάλλον (οικογενειακό, σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό) αντιμετωπίζει τη διαταραχή του παιδιού. Εάν προηγήθηκαν περιστατικά μη-αποδοχής, κοροιδίας κτλ, πιθανόν αυτό βιώθηκε τραυματικά από το παιδί και εκφράζεται με λάθος τρόπο, δηλαδή την επιθετικότητα και όσα άλλα αναφέρετε.
      Θα ήταν σημαντικό να μου πείτε εάν το παιδί δέχεται κάποια συστηματική και εξειδικευμένη παρέμβαση για τη βελτίωση του λόγου. Ένας άμεσος τρόπος για τη διαχείριση της επιθετικότητας είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή συμπεριφορικού προγράμματος, με συμφωνημένες-μαζί με το παιδί-επιβραβεύσεις/προνόμια ή στερήσεις/απαγορεύσεις ανάλογα με τη συμπεριφορά του. Αυτό το πρόγραμμα θα πρέπει να τηρείται από σχολείο και σπίτι προκειμένου να υπάρχει κοινή αντιμετώπιση.
      Εάν χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια, μπορείτε να μου στείλετε ξανά τον προβληματισμό σας είτε μέσω του ιστολογίου, είτε στο προσωπικό μου e-mail: despina.avgerinou@gmail.com
      Ευχαριστώ,
      Δέσποινα Αυγερινού-Pietrzyk
      Ειδική Παιδαγωγός

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s